Someren: een integrale gebiedsvisie

Vandaag de dag zien we in dorpscentra de nodige uitdagingen. Er zijn (onder invloed van online winkelen) minder winkels nodig en het filiaalbedrijf wil alleen nog maar in de grotere plaatsen zitten. Dat leidt tot leegstand. We zien deze ontwikkeling ook in Someren. Die leegstand wordt vaak als probleem bestempeld, maar wij zien er juist ook kansen in. Kansen om het dorpscentrum te herstructureren en klaar te maken voor een nieuwe toekomst. Kort gezegd neemt het belang van de koopfunctie af en het belang van de verblijfsfunctie van een centrumgebied toe.

Een dorpscentrum moet zich ontwikkelen van place to buy naar place to be. Dat betekent ook keuzes maken: kiezen voor de meest kansrijke delen van een centrumgebied en niet de verwachting hebben dat winkels die zijn vertrokken, wel weer terug zullen komen. Allerlei andere functies kunnen de plaats van winkels innemen: denk aan horeca, dienstverlening, ambachten, zorg, cultuur en woningen. Maar ook aan vernieuwende concepten zoals pop up stores en concept stores.
‍

De uitdagende opgave

De gemeente Someren heeft ons gevraagd om een integrale gebiedsvisie op te stellen voor het dorpscentrum van de kern Someren, de hoofdkern binnen de gemeente. Met alleen een visie kom je er niet, vandaar dat wij ook een uitvoeringsplan zullen opstellen, om het gewenste eindbeeld ook daadwerkelijk te realiseren. Cruciaal is dat de visie wordt ondersteund en gedragen, vandaar dat wij de visie en uitvoeringsplan samen met ondernemers en met eigenaren opstellen, in een gezamenlijk proces. We zullen werken met een kopgroep bestaande uit (vertegenwoordigers van) retailers, eigenaren, cultuur, bewoners, gemeente. Deze kopgroep krijgt een cruciale rol in inhoud en proces.
‍

Integrale gebiedsvisie

We kozen ervoor om de opdracht samen te doen met Kragten, een stedenbouwkundig bureau. Zij kunnen een visie ook vertalen naar beelden. Als combinatie (Ginder-Kragten) vullen we elkaar aan. We startten met een verkennende fase waarin we inzichten verzamelen. Dit werden vervolgens de bouwstenen waarmee we aan de slag gingen. Ook voerden we eerste gesprekken met sleutelpersonen: belangrijke eigenaren en retailers in het dorp. Onze eerste bevindingen presenteerden we dan in een eerste dorpsconferentie aan alle betrokkenen. Daar schetsten we mogelijke toekomstscenario’s voor Someren.

Vervolgens maakten we een keuze voor een voorkeurscenario. Op basis daarvan defineerden we een toekomstvisie met een heldere propositie, die antwoord gaf op de vraag: wat wil Someren zijn en voor wie? In feite formuleerden we een stip op de horizon waar we gezamenlijk naar toe gaan werken. We werkten hierbij nauw samen met de kopgroep en legden dit ook weer voor aan stakeholders in een tweede dorpsbijeenkomst.

Het dorpscentrum bestaat uit verschillende deelgebieden. De toekomstvisie vertaalden we door naar deelgebieden: welke functies zijn in welke deelgebieden mogelijk? We maakten een kansenkaart waarop we locaties aangaven met ontwikkelingspotentieel. Daarnaast mochten we visueel oinzichtelijk hoe gebieden onderling verbonden kunnen worden.

Tot slot stelden we actieplannen per deelgebied inclusief instrumenten op om dat te bereiken. Het actieplan is een uitvoeringsgericht stappenplan, inclusief globale begroting en inclusief actiehouders. Belangrijk is dat alle actieplannen afgeleid zijn van en zich richten op de toekomstvisie.